Kot jaki jest

18 lutego jest Dzień Kota, wiedzieliście? A zastanawialiście się skąd wzięły się koty i różne skojarzenia związane z nimi? Koty zostały udomowione w Egipcie około trzech tysięcy lat temu. Prawdopodobnie pierwszym udomowionym kotem był kot nubijski. Jako, że Egipt miał wysoko rozwinięte rolnictwo i produkował znaczne ilości zboża, zbiory padały łupem szkodników znanych i dzisiaj. Koty okazały się sprzymierzeńcami ludzi w walce z nimi i dzięki temu zyskały specjalne względy u ludzi. Około 1157 roku p.n.e. rozpoczął się kult kota - Egipcjanie przypisywali kotom boskie cechy. Zwiedzając egipskie zabytki możemy zobaczyć boginię Bastet przedstawioną jako kotkę lub kobietę z głową kota. Była opiekunką domu, boginią szczęścia, radości, płodności i potomstwa. Charakterystyczny makijaż oczu Egipcjan miał ich oczy upodobnić do oczu kota nubijskiego.

Tyle historii. Prywatnie nie przepadam za kotami, chociaż kiedyś jeden mieszkał ze mną i jego mruczenie bywało bardzo uspokajające. Nie lubię też myszy i jakoś moje życzliwe nastawienie do wszystkich żywych istot nie kłóci się z myślą, że koty te myszy łapią (i zabijają).

Ale chciałam Was dzisiaj zachęcić do dyskusji - jak to dzisiaj jest z tymi kotami. Koty, kotki, kociaczki, kocórki… Zaczęliśmy je udomawiać kiedy okazały się sprzymierzeńcami w walce ze szkodnikami. Często mieszkają w wygodnych domach, mają pod dostatkiem smakołyków, kupujemy im zabawki, czasem zbieramy na wystawy, chwalimy się ich zdjęciami. Bardzo często są bohaterami bajek, powieści czy obrazów. Ale kiedy, z różnych powodów, nie mają swoich opiekunów, zaczynają mieszkać i rozmnażać się w piwnicach, na strychach - zaczyna się problem. Denerwujemy się, że znaczą teren intensywnym zapachem, że roznoszą insekty, a może i jakieś choroby. Złościmy się na różnych „dokarmiaczy”, protestujemy i żądamy rozwiązania problemu, który sami stworzyliśmy. A może trzeba trochę więcej odpowiedzialności za to, co się oswoiło?

Niedługo znowu będzie słychać kocie amory, będą w amoku szwendać się po drogach. Pomyślcie wtedy o egipskich kotach mieszkających w świątyniach. Może nie będą wtedy takie denerwujące.

Wszystkich zainteresowanych moimi zajęciami proszę o kontakt mailowy

monotypiadb@gmail.com

Czytaj więcej »

Bajka o czasie

Zdradzę dziś kilka tajemnic, czyli trochę bloga od kuchni. 
Ale najpierw kilka słów refleksji o mijającym czasie. Czasem dłuży się nam każda minuta, a czasem nie wiemy kiedy minęła godzina czy dwie. Czy zastanawiacie się czasem jak to jest z tym czasem? Myślę obrazami, a więc na słowo „czas” pojawia się w mojej głowie obraz Salvadora Dali - „Trwałość pamięci”. I nie będę nikogo zanudzać analizą obrazu, również dlatego, że dostępnych tekstów na ten temat jest bardzo dużo. Ale mam dziś trochę filozoficzny nastrój i jakoś „czas”, a właściwie jego rytm, zaprząta dziś moją głowę. 

Kiedy zaczynam pisać kolejny tekst zaglądam na stronę bloga. Mam nawet specjalny zeszycik w którym notuję sobie poprzednie tematy. I tak sobie czytam, co tam obiecałam w poprzednich tekstach i wychodzi na to, że już powinnam pisać o najbliższych warsztatach! Podać czas i miejsce kolejnych spotkań Plenerowej Akademii Sztuki. Zaproponować tematy, napisać o tym co będziemy robić i podać ceny. A przecież dopiero nie tak dawno zaczęłam w ogóle planować co i jak będzie działo się na moich warsztatach! Pod wpływem kolejnej rozmowy o pisaniu bloga (niewielkiej pomocy Asi w postaci słów „to dlaczego nie piszesz?!"), zaczęłam ujawniać moje zamiary i myśli. Zorganizowałam Plenerową Akademię Sztuki, zaprosiłam na pierwsze warsztaty. A tu proszę! Kolejny - 61 tekst, kolejny sezon warsztatów, kolejne pomysły, projekty w mojej głowie. Stąd to dzisiejsze filozoficzne rozważanie o czasie. 

Popatrzcie, pomyślcie jak to jest - kiedy czekamy na ważną wiadomość, czas może dłużyć się niemiłosiernie. A kiedy jesteśmy w miłym towarzystwie, pięknych okolicznościach przyrody, czas mija zupełnie niepostrzeżenie. A przecież obiektywnie czas to czas, minuta to 60 sekund, godzina to 60 minut itd. Nie wspomnę już o różnych ważnych terminach, sprawach, które zwykle zostawiamy na potem. A potem jest deadline i ból głowy (albo innej części ciała jeśli np. zawalimy egzamin, terminowe oddanie ważnych dokumentów lub coś w tym stylu). 

Dla mnie pisanie teksów na bloga to właśnie ten miły czas w dobrym towarzystwie. Kiedy czytacie moje teksty, ja już zwykle piszę kolejny. W styczniu planuję warsztaty na lipiec. Czas ma dla mnie różne wymiary. Trochę jak na obrazie Dalego - jedne zegary są bardziej, inne mniej zdeformowane, rozlane po obrazie (rozpływające się), ale zawsze jest ten jeden zegar, który trzyma mnie w „tu i teraz”. Mam różne codzienne obowiązki, sprawy do załatwienia i pilne dokumenty. Mam też czas na nic nie robienie i na robienie bardzo ważnych rzeczy - np. na malowanie i tworzenie - wtedy zegary rozpływają się i czas trochę przestaje istnieć. 

Czytaj więcej »

Karnawał

Znalazłam dzisiaj dość szczególny obraz. Szczególny, bo jak wiele obrazów w sztuce nowoczesnej nie jest jednoznaczny w odbiorze. Artysta, co prawda, zatytułował go dając nam wskazówkę czym się inspirował przy tworzeniu - ale nie jest to takie oczywiste kiedy patrzymy na obraz.

Dzieło, które jest bohaterem dzisiejszego wpisu to „Karnawał Arlekina” Joana Miro. Obraz przedstawia wnętrze (prawdopodobnie) mieszkania artysty z widokiem na wierzę Eiffla z okna. Z kształtów i plam obrazu możemy rozpoznać postacie i przedmioty, a z ich położenia na obrazie i wzajemnych relacji, rozpoznajemy tytułowy karnawałowy bal. Obraz jest kwintesencją surrealizmu, a autor zaliczany jest do jednego z twórców nurtu surrealistycznego.

Kiedy przyglądam się temu obrazowi myślę o różnych podobnych do balu sytuacjach. Jakieś przyjęcia, zabawy, bale nawet jeśli zaczynają się od sformalizowanych form, często mają jakiś określony scenariusz, w pewnym momencie przypominają to, co namalował Miro. W przestrzeni mieszają się postaci, przedmioty, dźwięki i kolory. Pierwsze spojrzenie na obraz daje wrażenie chaosu. Dopiero chwila skupienia się na poszczególnych elementach pozwala nam dostrzec logikę i sens kompozycji. Jak każdy bal ten też miał swoją dynamikę, pewnie na początku wszyscy zbierali się w pomieszczeniu, wymieniali uśmiechy i ukłony. Być może na zaproszeniach napisano jakie będą atrakcje, niespodzianki. Aż wreszcie zaczęła grać muzyka, dekoracje zaczęły falować w rytm tańczących ludzi, impreza zaczęła się rozkręcać, atmosfera robiła się swobodna i coraz mniej oficjalna. Czy coś Wam to przypomina?

Ja pokuszę się o porównanie do naszego życia, codziennych aktywności - na wiele spraw mamy określony scenariusz, plan. Dom, praca, rodzina - to są jakieś określone obrazy w naszej głowie. Ale w miarę upływu czasu mieszają nam się rzeczy ważne i błahe. Różne „zakłócacze” wytrącają nas z rytmu, pojawiają się postacie i rzeczy wprowadzające chaos do naszej życiowej przestrzeni. Scenariusz musi ulec zmianie pod wpływem różnych zewnętrznych i wewnętrznych elementów. Tak jak na balu, w życiu również, nie zawsze tańczymy z wymarzonym partnerem, czasem gubimy rytm, a czasem ten wyczekiwany bal psuje nam nagły ból głowy. Czasem pozwalamy się porwać w wir zdarzeń, a czasem chcemy uciec od zgiełku i tłumu. Macie tak?

Fot.: posters.pl

Czytaj więcej »

Ratunku! Pomocy!

Kochani, jestem przed kolejnym sezonem zajęć Plenerowej Akademii Sztuki i potrzebuję Waszej pomocy!

Po pierwsze - nie wiem dlaczego jedne moje posty są bardziej popularne od innych. 
Napiszcie mi jakie teksty i dlaczego przemawiają do Waszej wyobraźni. Może zechcecie również napisać do mnie kim jesteście, jak spędzacie wolny czas, co Was inspiruje do działania, jak przełamujecie codzienną rutynę?

Hej! Będzie mi niezmiernie miło poznać Was i Wasze oczekiwania!

Czego szukacie na stronach Internetu? Zaglądacie do mnie z nudów, czy ciekawości? A może korzystacie z moich pomysłów na ćwiczenia kreatywne i zechcecie się pochwalić?

Każdą sytuację w życiu możemy potraktować z twórczym duchem.
S.B. Kaufman, C. Gregoire

Nie mam aspiracji pisarza, ale widzę jak zmieniło mnie to cotygodniowe pisanie postów. Nawet jeśli nie zawsze umiem jasno i zrozumiale przedstawić jakąś ideę, sam obowiązek pisania jakoś tam porządkuje mi myśli w głowie. Zanim napiszę coś nowego muszę zerknąć na notatki i wcześniejsze wpisy. Czasem robię również poprawki tekstów które już są na blogu. Tekst muszę też przygotować odpowiednio wcześnie, żeby moja druga „blogowa połowa”, czyli Asia, miała dość czasu na poszukanie odpowiednich zdjęć i inne techniczne sprawy. Piszę o rzeczach, które mnie zainspirowały, podróżach artystycznych albo zajęciach jakie prowadziłam. Piszę o sobie i od siebie, a jedną  z zasad jaką się kieruję, są prawdziwe emocje.

Ale bez konfrontacji z opiniami innych grozi mi destrukcyjne samouwielbienie! Dlatego potrzebuję Waszej pomocy - proszę napiszcie do mnie! 

Wyraźcie swoje uwagi i opinie - w formie komentarzy pod wpisem, bądź mailowo monotypiadb@gmail.com

Będę ogromnie wdzięczna! :)

Czytaj więcej »

Przedmioty sentymentalne

Dzisiaj przyznam się do kolejnej mojej słabości: jestem zbieraczem! Przywiązuję się do przedmiotów i mam w domu strasznie dużo „przydasiów”. Ale oprócz rzeczy mniej lub bardziej nieprzydatnych, zatrzymuję przedmioty o jakimś szczególnym znaczeniu, albo takie, które są świadectwem jakiejś historii. Pewnie nikogo nie zaskoczę informacją, że mam  w domu mnóstwo przedmiotów, które mają dla mnie sentymentalne znaczenie. Pomimo upływu czasu i różnych zmian wystroju moje domy wypełniają różne pamiątki.

Jednym z takich przedmiotów jest szczególna grafika, a dokładnie 3 grafiki, czyli tryptyk. Kiedy zostałam jej posiadaczem oprawiłam ją w antyramę i umieściłam na ścianie w swojej pracowni. Mam ją zwykle gdzieś w zasięgu oczu i od wielu lat jest dla mnie zagadką i inspiracją. Już nie pamiętam czy rozmawiałam z autorem o tym, co przedstawia. Ja widzę twarze, przedmioty i sylwetki dwóch postaci. Postacie to kobieta i mężczyzna. Kompozycja linii, kropek i plam zamknięta cieniutką ramką. Po wielu latach przeczytałam tekst, który jest na drugiej stronie. Historia nabrała innego wymiaru, chociaż nadal jest dla mnie tajemnicza i ciekawa. Bo ta grafika to –zaproszenie na ślub moich znajomych. Obydwoje są bardzo blisko związani ze sztuką, chociaż sami nie nazywają siebie artystami. Jeśli są jakieś pary, których nie można sobie wyobrazić z inną „druga połową” - jest to jedna z takich par. 

Ale nie jest to blog o związkach, więc wracam do sztuki. Właściwie do przedmiotów, które mając funkcję użytkową, mogą być również dziełem sztuki. Kiedyś nie było co tego wątpliwości. Wystarczy pierwszy przykład z brzegu - plakaty teatralne i filmowe - szczególnie polskie z lat 60 XX wieku, są rozpoznawalne i cenione na całym świecie. Studenci sztuki nadal uczą się z nich zasad kompozycji, operowania środkami wyrazu plastycznego, itd.

Więcej na temat plakatu możecie poczytać na przykład tutaj – PLAKAT POLSKI

Czytaj więcej »

Grypa

Dzisiaj niestety poległam z grypą w łóżku. Ciężko wtedy zebrać myśli, głowa zdaje się pękać, a kości bolą nawet przy oddychaniu. I w takich chwilach przypominają mi się artyści, których twórczość inspirowana była chorobą.

Czasem była to choroba ciała jak u Fridy Kahlo, która znaczną cześć życia była przykuta do łóżka. A ja mam przed oczami obraz znany z wielu reprodukcji „Krzyk” autorstwa Edvarda Muncha. Możecie przeczytać wiele opisów i interpretacji tego obrazu, a właściwie obrazów ponieważ Munch namalował 4 wersje obrazu.

Dlatego pozwólcie, że ja skupię się na emocji jaką ten obraz przedstawia. Nieokreślona postać trzyma się za głowę w dziwnie wygiętej pozycji ciała i krzyczy. Wiemy to po otwartych ustach postaci na pierwszym planie, powyginane linie tła obrazu i zestawienie kolorystyczne wprowadzają nastrój niepokoju. Krzyk jest raczej mało lubianą ekspresją-nie raz widzieliście rodziców nerwowo próbujących uspokoić krzyk dziecka. Wstydzimy się kiedy w nagłych emocjach nakrzyczymy na kogoś. Czujemy się źle kiedy ktoś krzyczy na nas. A jednocześnie jest to ekspresja, dzięki której można ostrzec kogoś przed niebezpieczeństwem. Bardzo dużo mówi się o negatywnych skutkach przewlekłego stresu, tłumieniu w sobie emocji.

Krzyk, wyrzucenie z siebie strachu, bólu czy bezsilności, może mieć terapeutyczny wpływ na nasze zdrowie. Oczywiście nie polecam krzyku na codzienne kłopoty i trudności. Ale zdecydowanie polecam wyrażanie swoich uczuć również krzykiem. Taki głęboki oddech, napięcie przepony i wyrzucenie z siebie tego co nas przytłacza. Oczywiście miejcie na uwadze gdzie i przy kim krzyczycie. A może spróbujecie takiego arteterapeutycznego ćwiczenia i namalujecie obraz oddający podobnie ekspresję jak „Krzyk” Muncha? 
Polecam, może być ciekawa i pouczająca zabawa.

Czytaj więcej »

Wzorki na ścianach

Czy znasz osobiście jakiegoś twórcę/artystę? A może sam/a nim jesteś? Kogo uważasz za artystę? Co musi się zdarzyć, żebyś o sobie myślał/a artysta? Tak, ja też się nad tym czasem zastanawiam. Pewnie nieraz spotykacie się z poglądem, że artysta to ktoś sławny, wielki poprzez swoje epokowe dzieła i pewnie bogaty. A ja czasem kokietując mówię, że artystą był Leonardo Da Vinci czy Matejko, a ja tylko lubię malować. Ale wiecie co, powiem to tylko Wam, ja bardzo często jestem artystą w tym co robię, tworzę, maluję. Bo to nie jest jakiś stan ciągły, nie daj Boże zawód - ARTYSTA.

Są różni szaleńcy, zakompleksieni geniusze czy współcześni celebryci. Mówią o sobie dużo, często i głośno, chociaż niekoniecznie mądrze. Tak było i pewnie będzie. Ale ja chcę Was dzisiaj zaprosić do dyskusji (marzę o tym, żebyśmy zaczęli się konstruktywnie „kłócić” na tym moim blogu). Moim zdaniem artyści żyją obok nas - czasem to my sami, a czasem to nasza sąsiadka, sąsiad, którzy robią rzeczy nieprzeciętne, wymagające planów, analizowania problemu, itd. Poszukujemy rozwiązań, wyciągamy wnioski z popełnionych błędów, realizujemy czasem mocno abstrakcyjne plany, tylko po to, żeby otaczająca nas rzeczywistość, przedmioty codziennego użytku, były nie tylko użyteczne, ale też miłe dla oka. Czasem w tych działaniach ważne jest również to, żeby było inaczej niż u wszystkich naokoło, tak bardziej „po naszemu”.

Jednym z takich działań jest sztuka praktycznie już zapomniana. Jeśli się mylę, to bardzo proszę o informację - kto z Was na ścianach swojego pokoju, domu, posiada wzorki malowane wałkiem? Ha! Jeśli ktoś z pokolenia moich dzieci przypadkiem czyta ten wpis, spieszę wyjaśnić: kiedyś, kochani, nie było komputerów, drukarek i fototapet. Praktycznie każdy przedmiot, maszynę czy narzędzie trzeba było wykonać własnoręcznie i od podstaw. Ale za to dokładnie, tak jak dzisiaj, co jakiś czas trzeba było odświeżyć ściany domów, mieszkań, pomieszczeń w jakich przebywamy. Przy otwartych paleniskach i piecach kaflowych, właściwie co roku, a przynajmniej z okazji ślubu, chrzcin albo przyjazdu dawno niewidzianej rodziny z USA (no po prostu sadza i kurz osiadały na ścianach), robiło się sprzątanie i malowanie. A że ściany były lekko przykurzone po każdej zimie, bardzo popularne stały się wałki.

Wałki drewniane, zawinięte w mięciutką warstewkę gumy, wyposażone w wygodną w użyciu rączkę. A każdy z wałków zostawiał na ścianie inny, kontrastowy do podłoża, wzorek. Kontrastowy dzięki użytej farbie (kontrastującej z powierzchnią ściany), inny ponieważ jakiś inny rzemieślnik wykonał wałek, którego używał malarz. Ten malarz pokojowy, taki który wiedział jak używać wałka o szerokości ok. 14,5-15 centymetrów na ścianie o szerokości ok. 4 metrów. Czyli musiał na tej jednej ścianie (w pokoju mamy ich cztery) wykonać około 28 pociągnięć wałkiem i jakoś „zgubić” kilka centymetrów, które zostawały. Banalne? Proste? Tak! 

Dosłownie kilka minut temu skończyłam katalogowanie skarbów, które przyniosła mi moja sympatyczna sąsiadka. Jakiś czas temu wspomniałam, że chętnie przygarnę stare wałki do malowania wzorków na ścianach. Pamiętam takie wzorki z domu dziadków na wsi. Mam takie wzorki w starej części domu, w którym teraz mieszkam. Mam też kilka wałków, którymi kiedyś ozdabiano ściany domów w mojej miejscowości.

Zrobiłam odbitki, frotage i zdjęcia. Spisałam nieliczne inicjały rzemieślników, którzy się nimi posługiwali. Mam plan na warsztaty kreatywne/artystyczne, których będą motywem przewodnim. Ale dzisiaj chcę zostawić jakiś ślad - zapisać w pamięci, zaznaczyć w historii rzemieślników, którzy tworzyli sztukę użytkową, wpływali na estetykę otoczenia.

W czasie kiedy wykonywali swoje rzemiosło, pracowali, tworzyli, nie było przestrzeni na takie rozważania. Dzisiaj, kiedy patrzę na mniej lub bardziej zniszczone artefakty tamtego świata, zastanawiam się jak zachować pamięć o rzemiosłach, twórcach - artystach? Przecież te kawałki poszarpanej gumy, rozpadające się efekty twórczego niepokoju wiejskiego artysty, to kawał historii. Ci ludzie byli bardzo pomysłowi i kreatywni w swoim rzemiośle. Mieli konkretne zadanie do wykonania - pomalować ściany kolejnego domu. Czy ich inspiracją były polne kwiaty, a może wzory na świętych obrazach? Nie wiem, ale kiedy oglądam te stare wałki do ścian widzę wzory geometryczne, jakieś kompozycje kresek i kropek. Inne wałki mają wyraźny kwiatowy motyw. Ktoś musiał to zaprojektować, rozplanować na powierzchni wałka, wyobrazić sobie jak będzie wyglądał wzór na dużej powierzchni, itd.

Kiedy zapytacie artystę, który tworzy swoje dzieła w drewnie, kamieniu czy na płótnie, powie Wam dokładnie to samo. Każdy twórca musi najpierw pomyśleć, rozrysować sobie szkic, zaplanować kolejność prac, zdecydować o wyborze materiałów, narzędzi, itd. Możemy dyskutować czy rzemieślnik jest artystą. Ja uważam, że tak - po prostu, artyści są wśród nas, nawet jeśli uważamy ich za dziwaków, wariatów albo, po prostu, zwykłych rzemieślników.

A teraz ruszcie się! Zaglądnijcie do piwnic, na strych albo do zapomnianego garażu dziadka. Tam nadal mogą być zapomniane świadectwa niesamowitej pomysłowości, twórczych talentów albo codziennej kreatywności naszych bliskich.

Napiszcie o Waszych przeżyciach, odkryciach, czekam niecierpliwie…

Fot.: Pinterest.com

Czytaj więcej »

Hamburg i sala koncertowa

Noworoczne postanowienia zapisane? Plany na najbliższe 365 dni zrobione?

Nie przywiązuję zbyt dużej uwagi do końca roku, ale daję się ponieść atmosferze życzenia sobie wszystkiego dobrego. Lubię też napoje wzbogacone bąbelkami, więc mam i ja plany na ten nadchodzący rok.

Stałym elementem moich planów są wycieczki i podróże. W tym roku zamierzam znowu pojechać na północ Europy. A jednym z obowiązkowych miejsc zwiedzania będzie Hamburg. Miasto raczej męczące i hałaśliwe, ale jest tam miejsce, w którym można posłuchać idealnej ciszy. Wielu ludzi zaangażowało swój czas, talent i pieniądze, żeby powstało to niesamowite miejsce na ziemi. Ktoś miał wspaniały pomysł, wizję na miarę historii ludzkiego geniuszu (szaleństwa), żeby w centrum mało inspirującego portu - przeładunku wielkich statków, olbrzymich dźwigów i niezliczonej ilości środków transportu, wybudować salę koncertową! Tak, jadę w kierunku Baltic Sea Philharmonic - Elbphilharmonie Hamburg. Niestety w tym czasie, gdy tam będę, nie zagrają interesującego mnie koncertu i pewnie nie uda mi się zobaczyć głównej sali koncertowej. Nie szkodzi. Na kilku fantastycznych koncertach już byłam. Chcę zobaczyć miejsce, w którym ludzka fantazja, historia i ekologia spotkały się w jednym niesamowitym projekcie.

Z oficjalnym otwarciem twórcy spóźnili się 10 lat! Budżet został przekroczony kilkunastokrotnie - znalazłam informację, że obiekt kosztował 866 milionów euro. W bryle konstrukcji znajduje się 362 sprężyny utrzymujące salę koncertową z dala od dźwięków portu przeładunkowego. W elementach wykończenia powierzchni ścian wykorzystano najnowsze technologie i materiały z recyklingu. Na potrzeby tego budynku wykonano specjalne szklane panele zawierające bazalt, które pozwalają utrzymać właściwą temperaturę budynku - elewacja wysoka na kilkanaście metrów jest narażona na bardzo duże nasłonecznienie. Wykończenie dachu składa się z kilkuset cekinów widocznych tylko z lotu ptaka, drona, z nieba. Kształt sali koncertowej i ułożenie widowni zaczerpnięto z idei związanej z winnicami, które półkoliście wiją się na zboczach dolin.

Cała budowla znajduje się na dachu byłego magazynu jakich wiele wokoło. Dla każdego chętnego, dostępny jest taras widokowy o powierzchni 4 tysięcy metrów, znajdują się tu kafejki, bary i restauracje. Hamburg kiedyś zachwycił mnie międzynarodową wystawą Expo 2000, no tak 18 lat temu. Mam nadzieję, że i tym razem, z szeroko otwartymi oczami (i buzią), będę podziwiać odwagę i pomysłowość inżynierów, projektantów i jednego genialnego akustyka, o znajomo brzmiącym nazwisku Toyota. Obiecuję, że opiszę wrażenia z tej wycieczki, ale to dopiero za kilka miesięcy.

A dzisiaj wypiję ostatni kieliszek szampana w oczekiwaniu, z radością i nadzieją, na kolejny wspaniały rok, którego i Wam gorąco życzę!

Fot.: www.elbphilharmonie.de

Czytaj więcej »

Świąteczny piernik i szopka

Czy w Waszych domach pachnie już świątecznym piernikiem? U mnie tak! I już za kilka dni, zupełnie się niespodziewając, zostaną nim obdarowane pewne osoby. Jeszcze tylko zrobię na nim kilka ozdobnych dekoracji, zapakuję w szeleszczącą folię i spróbuję nie pokazać jak bardzo mnie ten czas wzrusza. A wzrusza mnie odkąd pamiętam. Już na kilka dni przed ogólnym świątecznym zamieszaniem, składaniem sobie życzeń „zdrowych i spokojnych...” Nie, nie będzie dzisiaj tekstu o moich wzruszeniach, niech sobie dalej zostaną tylko moje.

Chcę dzisiaj zaprosić Was do refleksji nad różnymi tradycjami i obrazami jakie związane są ze Świętami Bożego Narodzenia. Najstarszy obraz związany z narodzeniem Jezusa w Polsce, to miniatura z rękopisu Ewangeliarza zwanego Złotym (można go zobaczyć w Gnieźnie w muzeum Archidiecezjalnym). Elementy kompozycji, znane z wielu innych przedstawień, to postać Dzieciątka w centrum kompozycji, a po bokach wół - symbol judaizmu i osioł - symbol pogaństwa. O szczególnej roli maleńkiej postaci świadczy ujęcie głowy i gest prawej ręki - obraz mówi nam, że oto narodził się Zbawiciel.

Zdecydowanie inny i znacznie większy obraz tej sceny przedstawił Giotto. Fresk z ok. 1305 roku znajdujący się w Padwie w kaplicy Scrovegnich, przedstawia Maryję pochyloną nad dzieckiem, ich twarze niemal się dotykają. Józef na tym obrazie pogrążony jest we śnie… Kiedy patrzę na ten obraz, zastanawiam się jak przez różnych artystów i epoki w których żyli, zmieniało się znaczenie i wymowa tej szczególnej nocy. Jako dziecko zastanawiałam się jak dziecko mogło urodzić się w stajni?! Pomiędzy zwierzętami, na sianie zamiast kołderki?! Jako nastolatka czułam się trochę oszukana, że te nasze grudniowe święta miały swój odpowiednik w zwyczajach pogańskich. Do dziś śmieszy mnie utożsamianie świąt z tym konkretnym krajem, jakby Nazaret i Betlejem to były takie niewielkie wioski gdzieś na Podhalu.

Odkąd jednak sama zostałam matką, zastanawia mnie rola Maryi w całym tym zamieszaniu. Była bardzo młodą dziewczyną kiedy musiała podjąć najważniejszą decyzję w jej życiu. Jakie myśli towarzyszyły jej w czasie ciąży? Czy mogła z kimś podzielić się swoim lękiem, niepewnością? Czy od początku wiedziała, czuła, że jej decyzja zmieni historię znanego nam świata? Zmęczona podróżą, porodem w mało wygodnych warunkach, przyjmowała obcych ludzi ciekawych tajemniczego wydarzenia. Może była zmęczona, chciała chociaż na chwilę przymknąć oczy we śnie, ale nie mogła - bo pastuszkowie, królowie, aniołowie… Kiedy patrzę na fresk Giotta, widzę samotność matki Jezusa. Jest blisko dziecka, które za chwilę będzie nauczać, gromadzić tłumy. Mam wrażenie, że jest tylko dodatkiem, niezbędnym, ale i niezbyt ważnym elementem wielkiej historii, która za chwilę się wydarzy.

Czy przy świątecznym stole zastanawiacie się dlaczego świadkami narodzin Jezusa był wół i osioł? W waszych domach też, tak jak u mnie, jest sianko pod obrusem? Co zwycięża - symbolika i tradycja czy komercja i kolorowe świecidełka? 
Pierniki już wystygły, ja ocierając łezkę w oku idę tworzyć moje artystyczne dzieła w kuchni. Bóg się rodzi, moc truchleje…

A może zechcecie napisać, co w Waszych domach i duszach słychać w grudniową noc? :)


Fot.: Giotto "Boże Narodzenie", 1305 r., www.rp.pl

Czytaj więcej »

Paryż

Mam takie pytanie - czy kiedy jedziecie do bardzo znanej miejscowości, ikony, znaku rozpoznawczego, to przygotowujecie sobie bardzo dokładny plan zwiedzania? Obowiązkowe punkty, zaliczenie określonych atrakcji? Pewnie tak, bo jedziemy do tej znanej metropolii,  której atrakcje opisywane są w najlepszych przewodnikach, byli tam już nasi znajomi, bo wszyscy wiedzą gdzie to jest,  jest to bardzo popularne miejsce, itd.. No po prostu tak jest, że czasem zwiedzanie organizuje za nas jakieś biuro podróży, a czasem czytamy jakiś przewodnik i chcemy „to” zobaczyć na własne oczy i już!

Ręka w górę komu na hasło „Paryż” nie pojawiają się przed oczami takie obrazy jak Luwr, wieża Eiffla, Łuk Tryumfalny czy inne sztandarowe zabytki tego miasta? Dokładnie! Paryż ma kilka rozpoznawalnych na każdej szerokości geograficznej budowli, miejsc, których nawet nie trzeba szczególnie opisywać. Aktualnie Paryż to również (niestety) zamieszki i burdy na ulicach. A ja miałam okazję znaleźć się na ulicach Paryża w bardzo nieoczekiwanych okolicznościach - do dziś nie wiem, jak można pomylić godzinę wylotu o całe 60 minut, wycieczki zaplanowanej pół roku wcześniej?! Można jak się okazuje! Ja pomyliłam, ale dzięki ułańskiej fantazji pozostałych uczestników wyprawy i determinacji, w chęci wypicia lampki wina w ciasnej kafejce na Montmarte, jednak byłam w Paryżu!

Nie, nie będę Was zmuszać do czytania o oczywistych miejscach, które trzeba zobaczyć - trudno, że boli - ma boleć! (gigantyczne tłumy w Luwrze, harmider komunikacyjny wokół Łuku Tryumfalnego, smród tysięcy samochodów w centrum miasta itd.) - Paryż trzeba zobaczyć i już!

Ja, oprócz oczywistych miejsc zwiedzania, mogłam zupełnie przypadkiem znaleźć się w niesamowitym miejscu. Pewnie uważni podróżnicy albo ambitni architekci znają doskonale to miejsce - niedaleko wieży Eiffla, przy popularnym szlaku turystycznym, znajduje się muzeum architektury. Chociaż trafiłam tam przypadkiem, to zrezygnowałam ze zwiedzania samej stalowej konstrukcji (kolejne 2 godziny w kolejce do kasy po bilet i pospieszne zwiedzanie gigantycznej kupy żelastwa w tłumie szturchających ze wszystkich stron turystów - o nie!, nie! dziękuje bardzo!). Zupełnie niechcący znalazłam się w raju każdego konstruktora, architekta, inżyniera.

Sympatyczna pani, mówiąca czystą polszczyzną, wskazała uprzejmie szukane przez zmęczonych turystów miejsce „samotnej zadumy” i sprzedała zniżkowe bilety do muzeum. Wspominam ciepło niesamowicie intensywne 90 minut oglądania wszystkich możliwych, do tej pory wymyślonych przez człowieka, konstrukcji budynków! Portale, portyki, łuki, sklepienia, kopuły, ornamenty, kolumny, okna, wieże, głowice. Encyklopedia architektury, którą można oglądać, doświadczać, dotykać - w odpowiedniej skali, w przekrojach i klockach do układania - no tak, można sobie zbudować swój łuk, o ile wiesz jak to zrobić. Można posłuchać wypowiedzi architektów konstruktorów, którzy wyznaczali kierunki rozwoju, trendy pojawiające się w przestrzeni publicznej. Można zobaczyć jak nowe materiały, rozwój wiedzy, techniki, nowe znaczenia, funkcje, determinowały powstawanie określonych konstrukcji. To było naprawdę niesamowite zwiedzanie, bez tłumów (wszyscy stali w kolejce po bilety gdzie indziej) - podróż przez najważniejsze budowle, nie tylko Europy, w kilkadziesiąt minut!

Zachęcam Was żeby w trakcie małych i dużych wypraw, mniej lub bardziej zorganizowanego zwiedzania, urwać się czasem, zgubić w jakiejś małej uliczce - pójść za promieniem słońca albo zwykłą codzienną potrzebą, bo może gdzieś na naszej drodze jest jakieś niesamowite miejsce, ciekawy budynek, fantastyczne spotkanie…

Czytaj więcej »

O rany!

Kiedy poszukacie na mapie miejsca, w którym odbywają się zajęcia Plenerowej Akademii Sztuki, bez trudu zobaczycie, że tylko kilka kilometrów od Biskupic jest malowana wieś Zalipie. Kilka zbiegów okoliczności, spotkanie tych, a nie innych ludzi sprawiły, że malowane chaty to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli małopolski. 

Jeśli wierzyć etnografom tradycja malowania domów wewnątrz była znana w całej Europie. Miało to związek z używaniem pieców bez komina, z których dym wydostawał się po prostu przez otwór w dachu. Z czasem piece zyskały kominy, a wnętrza domów już nie były nieustannie okopcone. Początkowo malowanie izby było tylko zabiegiem estetycznym, a dopiero z czasem powstawały różne kompozycje w miejscu „paciek” farby. 

Ale mnie zachwycają w Zalipiu inne dekoracje - znane dużo wcześniej niż dzisiejsze choinki - podłaźniki. Pewnie niewiele osób wie, ale tradycja wieszania pod sufitem jodłowego lub świerkowego czubka, sosnowej gałęzi, a potem znanych nam dziś choinek, związana jest z pogańską tradycją ludową. Nazywane też sadem, rajskim drzewkiem, nawiązywały do kultu wiecznie żywego zielonego drzewka. Mnie zachwycają te robione z kawałków słomek (kiedyś słoma była po żniwach równiutka, niepognieciona, ponieważ zboże koszono ręcznie), ozdabiane delikatnymi bibułkami, bez świecidełek i brokatów. Miały bardzo często skomplikowane konstrukcje i pokaźne rozmiary, wymagały zaangażowania wielu rąk i wielu wieczorów spędzonych na pracy. Były również podłaźniki wykonane z jodłowych gałązek, ozdabiane jabłkami, orzechami, ciastkami, ale najpiękniejsze były „światy” - dekoracje wykonane z krążków opłatków. Nie tylko wykonanie i dekoracja miały swoją symbolikę - podłaźniki wieszali tylko gospodarze domów. W dzień Wigilii, zwanej też Świętem Godowym, zawieszenie podłaźniki gromadziło całą rodzinę i rozpoczynało czas świąteczny. 

I tak sobie myślę, że w dzisiejszym zabieganym świecie brakuje nam tej magii związanej ze świętami. Ten podniosły nastój nie pasuje do krzykliwych reklam kolejnego super telewizora czy niezbędnego w każdym domu następnego urządzenia do gier komputerowych. Wszystkie przedświąteczne przygotowania były kiedyś spotkaniem, czasem spędzonym z bliskimi na rozmowach, na przygotowaniach dekoracji, potraw... 
Dziś nikt nie ma czasu na długie tygodnie przygotowań. Ale namawiam Was do szukania, zastanawiania się nad zwyczajami i tradycjami wśród których żyjemy. Po co? Żeby bardziej doświadczać, przeżywać, być…

O rany, nawet nie zauważyłam kiedy minął rok od założenia bloga!

Kiedy robiłam dziś mały „remanent” okazało się, że poprzedni post był 50-tym wpisem! Regularnie, co tydzień, od roku umieszczam nowy autorski tekst. Czasem pisałam o sztuce, galeriach i muzeach, czasem pozwalałam sobie na osobiste wyznania. Każdy tekst odsłania jakąś cząstkę mojej duszy. A najlepsze jest to, że sprawia mi to niesamowita frajdę! No dobra, może pomyślicie, że to żaden wyczyn, ale ja jestem z nas bardzo dumna (Asiu bez Ciebie by się nie udało :)).

Dziękuję Wam wszystkim za odwiedziny na moim blogu. Zapraszam częściej! :)

Fot.: Izba czarna w domu Felicji Curyłowej w Zalipiu, fot. Karolina Tomas, podroze.se.pl

Czytaj więcej »